Linde Schrijft

Van de ene op de andere dag kan je droom een nachtmerrie worden, of op z’n minst een akelige staat tussen hemel en hel. Een vagevuur van onzekerheid over het enige waar ik ooit zeker over ben geweest: journalist zijn. En zo blijkt dat Oscar Wilde toch gelijk had. 

In het voorjaar van 1897 zat de Ierse schrijver Oscar Wilde in de gevangenis van Reading wegens sodomie, waar hij een brief schreef naar zijn vriend Lord Alfred Douglas. Die brief werd na zijn dood gepubliceerd onder de titel ‘De Profundis’, Latijns voor ‘vanuit de diepten’. In totaal bevat de tekst zo’n 24 pagina’s, maar de opvallendste en bekendste quote uit die brief is de volgende: 

“Iemand wiens droom het is om iets los van zichzelf te worden, een parlementslid, een succesvolle handelaar, een prominente advocaat of een rechter, of iets even saai en vervelend, zal er onvermijdelijk in slagen dat te worden. Dat is zijn straf. Zij die een masker willen, moeten het dragen.” 

Het is een quote die in de loop der jaren werd gereduceerd tot een simpele zin: “Wie weet wat hij wil worden in het leven, zal dat onvermijdelijk ook worden. Dat is zijn straf.”, een stelling die ik tot voor kort nooit begrepen heb.

Ik weet al sinds de lagere school wat ik wilde doen met mijn leven: ik wilde schrijven, als journalist en als auteur. Ik wilde nieuws schrijven, verhalen schrijven en boeken schrijven. In de jaren die daarop volgden, heb ik alles in het werk gesteld om die droom waar te maken. Talen waren mijn sterkte in de middelbare school, en in mijn vrije tijd bleef ik verhalen schrijven. Toen de tijd daar was om een studiekeuze te maken voor de universiteit, vroeg een leerkracht me wat ik wilde worden. ‘Journalist’ was nog steeds mijn antwoord, en dus koos ik een richting die me daarbij zou helpen. Jarenlang zette ik alles op alles om journalist te worden. Vijf jaar, twee masterdiploma’s en een zestigtal sollicitaties was het eindelijk zo ver: in januari 2023 mocht ik mezelf officieel een journalist noemen. 

De daaropvolgende jaren waren op professioneel vlak een uitdaging, op een goede manier. Ik leerde dat een diploma in de echte wereld niet zo veel betekent als ze ons willen doen geloven, maar ook dat een job een betere leerschool is dan eender welke universiteit. Drie jaar lang botste ik op mijn eigen limieten, maar leerde ik ook over die eigen grenzen stappen. Ik werd een beter mens en een betere journalist. Hoe langer hoe meer geloofde ik dat dit de juiste keuze was voor mij. Bovenstaande Oscar Wilde-quote klonk dan ook erg vreemd in mijn oren. Hoezo een straf? Het is niet makkelijk, niets is makkelijk, maar journalist zijn, mijn droomjob uitvoeren, is allesbehalve een straf. 

Eind april van dit jaar kondigde het bedrijf waarvoor ik werk plots een ingrijpende herstructurering aan. Jobs zouden sneuvelen, verschuiven, veranderen, en zo werd ik geconfronteerd met de keerzijde van de medaille. Want je droomjob kunnen uitvoeren is, nu ja, een droom. Maar wat als je bruusk uit die droom wordt wakker geschud? 

De maanden die volgden waren maanden vol chaos en onzekerheid. Hoewel we de belofte hadden niet ontslagen te worden, bleven er twijfels en vragen. En dat eiste mentaal zijn tol, want wie ben ik als ik geen journalist kan zijn? De jobs in de sector zijn, op z’n zachtst gezegd, dun gezaaid dus elders opnieuw werk vinden, was onwaarschijnlijk. “Probeer op zoek te gaan naar een alternatief”, klonk het rondom mij. Het probleem is dat er geen alternatief is. Niet als je heel je leven in teken hebt gezet van dat ene doel, dat ene woord: journalist. 

Intussen is de rust weergekeerd, toch voor even, maar mijn rooskleurige bril is gebarsten. Wie weet wat hij wil worden in het leven, zal dat onvermijdelijk ook worden en dat is zijn straf. Want alles hangt af van dat ene ding. Er is geen alternatief als heel je leven in het teken staat van één woord, één doel. Als dat wegvalt, of dreigt weg te vallen, schiet er niets meer over. Wie ben je dan? Wie ben ik als ik geen journalist kan zijn? Het antwoord is simpel: niets. 

In zijn brief ‘De Profundis’ gaat Oscar Wilde nog verder, een deel van zijn inzichten wordt vaak vergeten wanneer het om bovenstaand fragment gaat. ZO schrijft hij: 

“Maar voor de dynamische krachten des levens, en zij die deze dynamische krachten belichamen, ligt het anders. Mensen die uitsluitend dromen van zelf-realisatie weten nooit waar ze heen gaan. Ze kunnen het niet weten. In zekere zin is het natuurlijk noodzakelijk, zoals het Griekse orakel zei, om jezelf te kennen: dat is een eerste prestatie van kennis. Maar erkennen dat de ziel van de mens onkenbaar is, is de ultieme verworvenheid.”

Er valt wat voor te zeggen, zeker in het licht van de gebeurtenissen van dit jaar. Ik was er altijd zeker van dat weten wat ik wilde worden een enorm voordeel was, dat weten waar ik naartoe werkte noodzakelijk was om ‘het te maken in het leven’. Maar het leven is onvoorspelbaar, dynamisch om het met de woorden van Oscar Wilde te zeggen. Zelfs wanneer je zeker bent wie je bent en ook de kans krijgt om dat te zijn, kan je nooit zeker zijn dat dat zo blijft. Een doel hebben in het leven is belangrijk, het geeft richting aan in een chaotische wereld met veel te veel opties, maar alleen dat doel hebben, beperkt je. Het maakt je wereld kleiner, het vermindert je kansen op geluk. Er zit wat in.